Spór o to, czy dary Ducha przestały być udzielane, prowadzi się na jednym fragmencie i na jednym wyrażeniu w nim zawartym. Kto uzna, że wie, co to wyrażenie znaczy, ma sprawę rozstrzygniętą w jedno zdanie. Kłopot w tym, że Paweł go nie definiuje, a obie strony podstawiają w to miejsce coś, czego w tekście nie ma.
Tekst sporny
Miłość nigdy nie ustaje. Bo choć są proroctwa, przeminą; choć języki, ustaną; choć wiedza, obróci się wniwecz. Po części bowiem poznajemy i po części prorokujemy. Ale gdy przyjdzie to, co doskonałe, wtedy przeminie to, co jest cząstkowe.
1 Kor 13,8-10
Paweł stwierdza dwie rzeczy: proroctwa i języki kiedyś ustaną oraz stanie się to wtedy, gdy nadejdzie coś, co jest przeciwieństwem cząstkowości. Czym jest to coś, nie mówi.
Odczytanie pierwsze: zamknięcie kanonu
Pierwsze rozwiązanie mówi, że chodzi o skompletowane Pismo. Dary miały uwierzytelniać nowe objawienie i stały się zbędne, gdy objawienie zostało spisane. Na jego rzecz przywołuje się zdanie o wystarczalności Pisma.
Całe Pismo jest natchnione przez Boga i pożyteczne do nauki, do strofowania, do poprawiania, do wychowywania w sprawiedliwości; Aby człowiek Boży był doskonały, do wszelkiego dobrego dzieła w pełni przygotowany.
2 Tm 3,16-17
Dokłada się do tego dwa spostrzeżenia. Autor Listu do Hebrajczyków mówi o znakach w czasie przeszłym, jako o czymś, co potwierdziło głoszenie na początku.
Jakże my ujdziemy, jeśli zaniedbamy tak wielkie zbawienie, które było głoszone na początku przez Pana, a potwierdzone nam przez tych, którzy go słyszeli? Którym i Bóg dał świadectwo przez znaki, cuda i różnorakie moce oraz przez udzielanie Ducha Świętego według swojej woli.
Hbr 2,3-4
A sam Paweł wiąże języki ze znakiem skierowanym na zewnątrz, do niewierzących, powołując się na tekst z proroków.
Bracia, nie bądźcie dziećmi w rozumieniu, ale bądźcie dziećmi w złośliwości, a w rozumieniu bądźcie dojrzali. W Prawie jest napisane: Przez ludzi obcych języków i przez usta obcych będę mówić do tego ludu, ale i tak mnie nie usłuchają, mówi Pan. Dlatego języki są znakiem nie dla wierzących, lecz dla niewierzących, proroctwo zaś nie dla niewierzących, lecz dla wierzących.
1 Kor 14,20-22
Odczytanie drugie: powrót Mesjasza
Drugie rozwiązanie odsyła do kontekstu, w którym Paweł sam wyjaśnia, jaką różnicę ma na myśli. Trzy zdania dalej pisze o poznaniu, które jest dziś niepełne, a wtedy stanie się bezpośrednie.
Dopóki byłem dzieckiem, mówiłem jak dziecko, rozumiałem jak dziecko, myślałem jak dziecko. Lecz gdy stałem się mężczyzną, zaniechałem tego, co dziecięce. Teraz bowiem widzimy w zwierciadle, niewyraźnie, ale wówczas twarzą w twarz. Teraz poznaję cząstkowo, ale wtedy poznam tak, jak jestem poznany.
1 Kor 13,11-12
To jest najmocniejszy argument tej strony i trudno go obejść: bezpośredniego poznania i widzenia twarzą w twarz nie daje żaden zbiór ksiąg. W tym samym liście Paweł mówi też o darach jako o wyposażeniu na czas oczekiwania.
Tak że żadnego daru nie brakuje wam, którzy oczekujecie objawienia naszego Pana Jezusa Chrystusa.
1 Kor 1,7
Czego tekst nie rozstrzyga
Uczciwie trzeba powiedzieć, że każda ze stron dopowiada. Pierwsza wkłada w wyrażenie kanon, o którym Paweł w tym liście nie wspomina ani razu. Druga zakłada, że kontekst rozdziału wystarczy, choć Paweł nie mówi, że opisane tam poznanie i to, co doskonałe, to jedno i to samo. Do tego samo słowo pojawia się u niego również w mowie o dojrzałości zboru, a nie o końcu świata.
I on ustanowił jednych apostołami, drugich prorokami, innych ewangelistami, a jeszcze innych pasterzami i nauczycielami; Dla przysposobienia świętych, dla dzieła posługiwania, dla budowania ciała Chrystusa; Aż dojdziemy wszyscy do jedności wiary i poznania Syna Bożego, do człowieka doskonałego, do miary dojrzałości pełni Chrystusa;
Ef 4,11-13
Trzeba też zauważyć, czego w tym sporze nie ma. Paweł nigdzie nie zapowiada, że dary ustaną w konkretnym pokoleniu, i nigdzie nie podaje daty. Kto twierdzi, że ustały w pierwszym wieku, opiera się na obserwacji historii, a nie na zdaniu apostoła — i powinien to przyznać.
Co Pismo nakazuje niezależnie od rozstrzygnięcia
Niezależnie od tego, jak spór się rozstrzygnie, dwa polecenia stoją w tekście bez warunku. Pierwsze zakazuje gaszenia i lekceważenia, drugie każe badać, a nie przyjmować bezkrytycznie.
Ducha nie gaście. Proroctw nie lekceważcie. Wszystko badajcie, a trzymajcie się tego, co dobre.
1 Tes 5,19-21
Tak więc, bracia, starajcie się usilnie, abyście prorokowali, i nie zabraniajcie mówić obcymi językami.
1 Kor 14,39
Listy podają też listy darów, które w większości nie mają w sobie nic widowiskowego: usługiwanie, nauczanie, napominanie, rozdawanie, okazywanie miłosierdzia. Spór toczy się zwykle o dwa lub trzy z nich, a Pismo wymienia ich znacznie więcej.
A różne są dary, lecz ten sam Duch. Różne też są posługi, lecz ten sam Pan. I różne są działania, lecz ten sam Bóg, który sprawia wszystko we wszystkich. A każdemu jest dany przejaw Ducha dla wspólnego pożytku. Jednemu bowiem przez Ducha jest dana mowa mądrości, drugiemu mowa wiedzy przez tego samego Ducha; Innemu wiara w tym samym Duchu, innemu dar uzdrawiania w tym samym Duchu; Innemu dar czynienia cudów, innemu proroctwo, innemu rozróżnianie duchów, innemu różne rodzaje języków, a innemu tłumaczenie języków. A to wszystko sprawia jeden i ten sam Duch, udzielając każdemu z osobna, jak chce.
1 Kor 12,4-11
Mamy więc różne dary według łaski, która nam jest dana: jeśli ktoś ma dar prorokowania, niech go używa stosownie do miary wiary; Jeśli usługiwania, niech usługuje; jeśli ktoś naucza, niech trwa w nauczaniu; Jeśli ktoś napomina, to w napominaniu; jeśli ktoś rozdaje, to w szczerości; jeśli ktoś jest przełożonym, niech nim będzie w pilności; jeśli ktoś okazuje miłosierdzie, niech to czyni ochoczo.
Rz 12,6-8
Piotr w dniu Pięćdziesiątnicy odniósł zapowiedź Joela do okresu nazwanego ostatecznymi dniami — a nie do jednego wydarzenia.
I stanie się w ostatecznych dniach – mówi Bóg – że wyleję z mego Ducha na wszelkie ciało i będą prorokować wasi synowie i córki, wasi młodzieńcy będą mieć widzenia, a starcy będą śnić sny. Nawet na moje sługi i służebnice wyleję w tych dniach z mego Ducha i będą prorokować.
Dz 2,17-18
Zarzut, o którym zapominają obie strony
Jeszua ostrzega, że proroctwo, wypędzanie demonów i cuda mogą wystąpić u ludzi, których nie zna. To zdanie uderza w argument, że obecność darów cokolwiek dowodzi.
Wielu powie mi tego dnia: Panie, Panie, czyż nie prorokowaliśmy w twoim imieniu i w twoim imieniu nie wypędzaliśmy demonów, i w twoim imieniu nie czyniliśmy wielu cudów? A wtedy im oświadczę: Nigdy was nie znałem. Odstąpcie ode mnie wy, którzy czynicie nieprawość.
Mt 7,22-23
Wynika z niego, że pytanie o istnienie darów jest ważne, ale nigdy nie jest pytaniem o to, kto jest wierny. Sprawdzianem pozostaje posłuszeństwo, a nie natężenie zjawisk.
Czego nie wiemy
Pismo nie mówi, czym jest to, co doskonałe, i nie podaje momentu ustania darów. Nie wyjaśnia, dlaczego wymienia proroctwo, języki i wiedzę, a milczy o pozostałych darach z tej samej listy. Nie tłumaczy, w jakim sensie wiedza miałaby obrócić się wniwecz. Nie mówi wreszcie, jak rozpoznać dar prawdziwy od podrobionego poza jednym kryterium, które podaje gdzie indziej: zgodności z tym, co już zostało objawione.
Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Piotr · Paweł — znaczenie imienia
