Sceną, w której Chulda występuje, jest odkrycie księgi Prawa podczas remontu świątyni za Jozjasza. Cała jej rola mieści się w kilkunastu wersetach, powtórzonych w dwóch księgach niemal identycznie.
Waga tej sceny nie polega na jej długości. Odpowiedź, którą Chulda przekazuje, uruchamia najdalej idącą reformę religijną opisaną w księgach Królewskich: usunięcie kultów z całego kraju i obchody Paschy, o których tekst mówi, że nie miały odpowiednika od czasów sędziów. Wyrocznia jednej osoby staje się więc podstawą decyzji państwowych, a Pismo nie opatruje tego żadnym zastrzeżeniem.
Wtedy najwyższy kapłan Chilkiasz powiedział do pisarza, Szafana: Znalazłem księgę Prawa w domu Pana. I Chilkiasz dał księgę Szafanowi, a ten ją czytał. Następnie pisarz Szafan przyszedł do króla i zdał sprawę królowi, mówiąc: Twoi słudzy zebrali pieniądze, które znajdowały się w domu Pana, i dali je w ręce kierownikom robót, przełożonym nad domem Pana. Pisarz Szafan oznajmił także królowi: Kapłan Chilkiasz dał mi księgę. I Szafan czytał ją wobec króla.
2 Krl 22,8-10
A gdy król usłyszał słowa księgi Prawa, rozdarł swoje szaty.
2 Krl 22,11
Rozdarcie szat jest reakcją na treść, a nie na sam fakt znaleziska. Król nie pyta jednak o wyjaśnienie tekstu — pyta o skutki dla siebie i dla kraju.
Idźcie, radźcie się Pana co do mnie, co do ludu i co do całej Judy w związku ze słowami tej księgi, którą znaleziono. Wielki bowiem jest gniew Pana, którym zapłonął przeciwko nam, dlatego że nasi ojcowie nie posłuchali słów tej księgi, aby czynić zgodnie ze wszystkim, co jest dla nas napisane.
2 Krl 22,13
Delegacja idzie do prorokini
Tak więc kapłan Chilkiasz, Achikam, Akbor, Szafan i Asajasz poszli do prorokini Chuldy, żony Szalluma, syna Tikwy, syna Charchasza, strażnika szat – mieszkała ona w Jerozolimie, po drugiej stronie miasta – i opowiedzieli jej o tej sprawie. Ona zaś powiedziała im: Tak mówi Pan, Bóg Izraela: Powiedzcie mężczyźnie, który was posłał do mnie; Tak mówi Pan: Oto sprowadzę nieszczęście na to miejsce i na jego mieszkańców, zgodnie ze wszystkimi słowami tej księgi, które czytał król Judy;
2 Krl 22,14-16
Skład delegacji jest maksymalnie wysoki: najwyższy kapłan, pisarz królewski i trzej urzędnicy. Chulda zostaje opisana przez męża, strażnika szat, i przez miejsce zamieszkania w Jerozolimie. Jej odpowiedź ma pełną budowę wypowiedzi prorockiej: formuła posłańca, polecenie przekazania, treść wyroku.
Druga część odpowiedzi dotyczy osobno samego króla i zawiera odroczenie.
A królowi Judy, który posłał was, aby radzić się Pana, tak powiedzcie: Tak mówi Pan, Bóg Izraela, co do słów, które słyszałeś; Ponieważ twoje serce zmiękło i upokorzyłeś się przed Panem, gdy usłyszałeś, co powiedziałem przeciw temu miejscu i przeciw jego mieszkańcom – że staną się spustoszeniem i klątwą – rozdarłeś swoje szaty i płakałeś przede mną, to i ja również ciebie wysłuchałem, mówi Pan. Dlatego oto przyłączę cię do twoich ojców i będziesz złożony w swoim grobie w pokoju, aby twoje oczy nie oglądały całego nieszczęścia, które sprowadzę na to miejsce. A oni zanieśli tę odpowiedź królowi.
2 Krl 22,18-20
Kronikarz relacjonuje tę samą scenę i również nie dodaje ani słowa komentarza do wyboru osoby, do której posłano.
Dlaczego nie Jeremiasz
Do którego doszło słowo Pana za dni Jozjasza, syna Amona, króla Judy, w trzynastym roku jego panowania.
Jr 1,2
Słowo Pana, które doszło do Sofoniasza, syna Kusziego, syna Gedaliasza, syna Amariasza, syna Ezechiasza, za dni Jozjasza, syna Amona, króla Judy.
So 1,1
Obaj prorocy są datowani wprost na czasy Jozjasza, a Jeremiasz zaczął działać w trzynastym roku jego panowania, czyli przed znalezieniem księgi. Byli więc dostępni. Tekst nie podaje powodu, dla którego delegacja poszła gdzie indziej, i nie sugeruje, że któryś z nich został pominięty celowo. Wszelkie odpowiedzi na to pytanie są uzupełnianiem luki, a nie odczytaniem tekstu.
Czego tekst nie rozstrzyga
Przy Chuldzie wraca szersze pytanie o kobiety przekazujące słowo. Pismo notuje kilka takich postaci i robi to bez zastrzeżeń — Miriam, Debora, Chulda, Anna, prorokująca żona Izajasza, córki Filipa.
Wtedy prorokini Miriam, siostra Aarona, wzięła bęben w rękę, a wszystkie kobiety wyszły za nią z bębnami i w pląsach.
Wj 15,20
Jednocześnie zawiera teksty, które ograniczają rolę kobiet w zgromadzeniu, i sformułowane są mocno.
Kobieta niech się uczy w cichości, w pełnej uległości. Nie pozwalam zaś kobiecie nauczać ani mieć władzy nad mężczyzną, lecz aby trwała w cichości.
1 Tm 2,11-12
Obie grupy tekstów stoją w tym samym Piśmie. Wybranie jednej i przemilczenie drugiej byłoby zabiegiem redakcyjnym, a nie lekturą. Odnotowujemy więc oba świadectwa i nie rozstrzygamy tu, jak je ze sobą zestawić — to zadanie czytelnika, który ma przed sobą całość, a nie wybór.
Czego nie wiemy
Nie wiemy, czym była znaleziona księga w obecnym podziale ksiąg. Nie wiemy nic o Chuldzie poza jednym zdaniem o mężu i dzielnicy. Nie wiemy, czy jej odpowiedź była pierwszym takim wystąpieniem, czy rutyną, do której dwór był przyzwyczajony.
Zostaje też trudność w samej wyroczni. Jozjaszowi zapowiedziano złożenie w grobie w pokoju, a zginął od strzał na polu bitwy pod Megiddo i dopiero potem został pogrzebany w Jerozolimie. Pismo zapisuje obie rzeczy i ich nie uzgadnia.
Nie wiemy też, jaką rolę odegrała jej odpowiedź w decyzjach, które zapadły potem. Reforma Jozjasza jest opisana w następnym rozdziale i nie powołuje się na Chuldę ani razu. Tekst zestawia oba wydarzenia w kolejności, ale nie łączy ich wprost, więc związek przyczynowy pozostaje wnioskiem czytelnika, a nie stwierdzeniem księgi. Nie wiemy też, czy w Jerozolimie działały wtedy inne prorokinie, ani czy delegacja miała do wyboru więcej osób. Tekst wymienia tylko jedno nazwisko i podaje jeden adres, bez tła, na którym można by ten wybór osadzić. Zostaje wyrocznia, delegacja i cisza wokół obu tych rzeczy.
Zobacz też: Jeremiasz — znaczenie imienia · Miriam — znaczenie imienia · Debora — znaczenie imienia · Anna — znaczenie imienia
