Pytanie jest praktyczne, więc odpowiedź kusi, żeby być regułą. Pismo takiej reguły nie formułuje, za to zostawia kilka scen i kilka zdań, których nie da się pogodzić jednym uproszczeniem. Poniżej są wszystkie, po kolei, bez wniosku, którego tekst nie wyciąga.
Co robią postacie w Dziejach i listach
Najwyraźniejsza scena to śmierć Szczepana. Poprzedza ją to, co widzi.
A on, pełen Ducha Świętego, patrzył uważnie w niebo i ujrzał chwałę Boga i Jezusa stojącego po prawicy Boga. I powiedział: Oto widzę niebiosa otwarte i Syna Człowieczego stojącego po prawicy Boga.
Dz 7,55-56
Tak kamienowali Szczepana, modlącego się tymi słowy: Panie Jezu, przyjmij mojego ducha. A upadłszy na kolana, zawołał donośnym głosem: Panie, nie poczytaj im tego za grzech. A gdy to powiedział, zasnął.
Dz 7,59-60
Zwraca się dwa razy: raz o przyjęcie ducha, raz o darowanie winy oprawcom. Oba zdania są odbiciem słów, które Jeszua wypowiedział na krzyżu, z jedną różnicą — tam adresatem był Ojciec.
Wtedy Jezus powiedział: Ojcze, przebacz im, bo nie wiedzą, co czynią. Potem podzielili jego szaty i rzucali o nie losy.
Łk 23,34
Wtedy Jezus zawołał donośnym głosem: Ojcze, w twoje ręce powierzam mego ducha. Gdy to powiedział, skonał.
Łk 23,46
Paweł opisuje własną prośbę i przytacza odpowiedź, w której pada imię Mesjasza.
Dlatego trzy razy prosiłem Pana, aby on odstąpił ode mnie. Lecz powiedział mi: Wystarczy ci moja łaska. Moja moc bowiem doskonali się w słabości. Najchętniej więc będę się chlubił z moich słabości, aby zamieszkała we mnie moc Chrystusa.
2 Kor 12,8-9
Apokalipsa kończy się wezwaniem skierowanym do Pana, a Paweł zamyka list do Koryntian aramejskim zwrotem o tej samej treści.
Tak mówi ten, który zaświadcza o tym: Zaprawdę, przyjdę wkrótce. Amen! O tak, przyjdź, Panie Jezu!
Ap 22,20
Jeśli ktoś nie miłuje Pana Jezusa Chrystusa, niech będzie przeklęty. Maranatha.
1 Kor 16,22
Ci, którzy wzywają imienia
Zbory bywają w listach opisane wyrażeniem, które w Tanach odnosi się do imienia Jahwe.
Do kościoła Bożego w Koryncie, do uświęconych w Chrystusie Jezusie, powołanych świętych, ze wszystkimi, którzy w każdym miejscu wzywają imienia naszego Pana Jezusa Chrystusa, ich i naszego Pana.
1 Kor 1,2
Uciekaj też od młodzieńczych pożądliwości, a zabiegaj o sprawiedliwość, wiarę, miłość, pokój wraz z tymi, którzy wzywają Pana z czystego serca.
2 Tm 2,22
Gdyż nie ma różnicy między Żydem a Grekiem; bo ten sam Pan wszystkich jest bogaty względem wszystkich, którzy go wzywają. Każdy bowiem, kto wezwie imienia Pana, będzie zbawiony.
Rz 10,12-13
I stanie się, że każdy, kto wezwie imienia Pana, zostanie wybawiony, bo na górze Syjon i w Jerozolimie będzie wybawienie, jak powiedział Pan, to jest w resztkach, które Pan powoła.
Jl 2,32
Trzeba jednak zobaczyć, czego to wyrażenie samo z siebie nie mówi. Wzywanie imienia oznacza w Piśmie także wyznawanie przynależności i publiczne przyznawanie się. Ananiasz opisuje tym zwrotem ludzi, których Saul miał aresztować, a więc grupę rozpoznawalną z zewnątrz.
Ananiasz zaś odpowiedział: Panie, słyszałem od wielu, ile złego wyrządził ten człowiek twoim świętym w Jerozolimie. Tutaj także ma władzę od najwyższych kapłanów uwięzić wszystkich, którzy wzywają twego imienia.
Dz 9,13-14
Budowanie na tym jednym wyrażeniu całej praktyki modlitewnej byłoby więc nadużyciem, choć jego pochodzenie z Tanach jest znaczące i nie należy go pomijać.
Wzorzec, którego nauczył Jeszua
Po drugiej stronie stoi to, czego Mesjasz uczył wprost.
Wy więc tak się módlcie: Ojcze nasz, który jesteś w niebie, niech będzie uświęcone twoje imię.
Mt 6,9
A tego dnia nie będziecie mnie o nic pytać. Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: O cokolwiek poprosicie Ojca w moje imię, da wam.
J 16,23
Nie wy mnie wybraliście, ale ja was wybrałem i przeznaczyłem, abyście wyszli i wydali owoc, i aby wasz owoc trwał, i aby Ojciec dał wam to, o cokolwiek poprosicie go w moje imię.
J 15,16
Dziękując zawsze za wszystko Bogu i Ojcu w imię naszego Pana Jezusa Chrystusa;
Ef 5,20
Widać tu trzy rzeczy. Modlitwa jest kierowana do Ojca. Odbywa się w imię Jeszui. Dziękczynienie ma ten sam adres i tę samą drogę. W Nowym Przymierzu nie ma ani jednego zdania, w którym Jeszua poleca modlić się do siebie.
Zdanie, które stoi naprzeciw
A o cokolwiek będziecie prosić w moje imię, to uczynię, aby Ojciec był uwielbiony w Synu. Jeśli o coś będziecie prosić w moje imię, ja to uczynię.
J 14,13-14
Drugie z tych zdań mówi, że prośbę spełni On sam, choć prośba została skierowana w Jego imię, a nie do Niego. Trzeba przy tym powiedzieć, że w części rękopisów stoi tu jeszcze jedno słowo, wskazujące adresata prośby, a w części go nie ma. Różnica jest dla tematu istotna i właśnie dlatego nie należy na niej opierać wniosku. UBG oddaje wersję krótszą, dłuższa jest poświadczona, i uczciwiej to powiedzieć, niż wybrać wygodniejszy wariant.
Zarzut: jeden pośrednik
Jeden bowiem jest Bóg, jeden też pośrednik między Bogiem a ludźmi, człowiek Chrystus Jezus;
1 Tm 2,5
Zarzut brzmi tak: skoro pośrednik prowadzi do Boga, kierowanie modlitwy do pośrednika miesza role, które tekst rozdziela. Odpowiedź, jakiej udziela sam werset, jest ograniczona. Paweł mówi o jednym Bogu i o jednym pośredniku, ale nie mówi ani słowa o tym, do kogo wolno kierować modlitwę. Ten werset rozstrzyga inne pytanie niż to, które mu się zadaje, i dotyczy to obu stron sporu.
Czego nie wiemy
Pismo nie formułuje tu reguły: nie ma ani nakazu, ani zakazu. Nie wiemy, czy wołanie Szczepana było modlitwą w tym znaczeniu, w jakim my używamy tego słowa, czy odezwaniem się do kogoś, kogo w tej chwili widział otwartymi oczami. Nie wiemy, do kogo dokładnie Paweł kierował prośbę o odjęcie ościenia, zanim usłyszał odpowiedź, bo tytuł Pan bywa w jego listach używany w obie strony. Nie wiemy, czy wzywanie imienia opisuje modlitwę, wyznanie, czy jedno i drugie naraz. Ktokolwiek wyprowadza z tych tekstów regułę wiążącą wszystkich, dokłada do nich coś, czego w nich nie ma, i dotyczy to zarówno tych, którzy modlitwę do Syna nakazują, jak i tych, którzy jej zabraniają.
Zobacz też: Jeszua (Jezus) · Tanach · Jahwe · Mesjasz (Maszijach) · Saul · Paweł — znaczenie imienia
