Szawuot jest jedynym świętem, którego terminu nie odczytasz z kalendarza. Musisz go odliczyć — i to odliczanie jest samo w sobie praktyką na siedem tygodni, nie tylko techniczną czynnością.
Odliczanie jako codzienna praktyka
I odliczycie sobie od pierwszego dnia po szabacie, od dnia, w którym przynieśliście snop kołysania, siedem pełnych tygodni. Aż do pierwszego dnia po siódmym szabacie odliczycie pięćdziesiąt dni i wtedy złożycie Panu nową ofiarę pokarmową.
Kpł 23,15-16
Siedem pełnych tygodni, pięćdziesiąt dni, i dopiero wtedy święto. Powtórzone Prawo opisuje ten sam rachunek od strony rolnika (Pwt 16,9-10) — liczenie zaczyna się od zapuszczenia sierpa w zboże.
Praktycznie to najwdzięczniejsze święto dla domu z dziećmi. Wystarczy kartka na lodówce z pięćdziesięcioma polami i jedno odhaczane pole dziennie, najlepiej wieczorem. Do każdego pola można dopisać jedno zdanie z czytanego fragmentu. Po siedmiu tygodniach masz gotowy zapis, który sam w sobie staje się częścią święta — a dziecko liczy dni do czegoś, zamiast dowiadywać się w ostatniej chwili, że jest święto.
Skąd zacząć liczyć — obszar wolności
Tu jest najstarszy spór w całym kalendarzu i trzeba go postawić uczciwie. Tekst mówi „od pierwszego dnia po szabacie, od dnia, w którym przynieśliście snop”. Pytanie brzmi: o który szabat chodzi. Czy o zwykły, tygodniowy sabat wypadający w tygodniu Przaśników — czy o pierwszy dzień Przaśników, który sam jest dniem odpoczynku i bywa nazywany szabatem.
Od odpowiedzi zależy, na jaki dzień tygodnia wypadnie Szawuot i o ile dni różnią się między sobą kalendarze różnych wspólnot. Pismo nie rozstrzyga tego jednym zdaniem — gdyby rozstrzygało, spór nie trwałby dwóch tysięcy lat. To obszar wolności, a nie miejsce na wykluczanie kogokolwiek.
Rada praktyczna jest ta sama co przy kalendarzu: zdecyduj raz, zapisz uzasadnienie, trzymaj się przez cały rok i nie zaczynaj sporu przy obcym stole. Jeśli twoja rodzina albo wspólnota liczy inaczej niż ty, obchodź razem z nimi — dzień przeżyty wspólnie jest wart więcej niż samotna racja.
Sam dzień: co robić
I ogłosicie w tym dniu święto; będzie to dla was święte zgromadzenie. Nie będziecie wykonywać żadnej uciążliwej pracy. To będzie wieczysta ustawa we wszystkich waszych domach, przez wszystkie wasze pokolenia.
Kpł 23,21
To święte zgromadzenie z zakazem uciążliwej pracy — czyli dzień, na który bierzesz wolne. Ofiara ma tu jeden szczegół, który zwykle umyka:
Przyniesiecie z waszych domów dwa chleby na ofiarę kołysania. Będą one z dwóch dziesiątych efy mąki pszennej, upieczone na zakwasie; to będą pierwociny dla Pana.
Kpł 23,17
Chleby mają być upieczone na zakwasie. To jedyne miejsce w kalendarzu, gdzie kwas jest nie tylko dozwolony, ale wprost nakazany — dokładne przeciwieństwo Przaśników sprzed siedmiu tygodni. Jeśli szukasz jednej rzeczy, która odróżni ten dzień od innych w kuchni, to jest właśnie ona: upieczcie chleb na zakwasie i postawcie dwa bochenki na stole.
Kto siedzi przy tym stole
A w miejscu, które Pan, twój Bóg, wybierze na mieszkanie dla swego imienia, będziesz się radował przed Panem, swoim Bogiem, ty, twój syn i twoja córka, twój sługa i twoja służąca, Lewita, który jest w twoich bramach, przybysz, sierota i wdowa, którzy będą wśród was. I będziesz pamiętał, że byłeś niewolnikiem w Egipcie. Dlatego pilnuj wypełnienia tych nakazów.
Pwt 16,11-12
Lista gości jest wypisana imiennie i nie jest przypadkowa: domownicy, służba, Lewita, przybysz, sierota, wdowa. Innymi słowy — ci, którzy sami sobie święta nie zorganizują. Zaraz obok stoi przepis o pokłosiu:
A gdy będziecie zbierać plony waszej ziemi, nie będziesz wycinać doszczętnie skraju twego pola i nie będziesz zbierać pokłosia twoich plonów. Zostawisz je dla ubogiego i przybysza. Ja jestem Pan, wasz Bóg.
Kpł 23,22
Praktycznie: to jest dzień, w którym zapraszasz kogoś samotnego, a nie tylko przyjaciół, z którymi i tak się widujesz. I dzień na konkretne dawanie — nie „przy okazji”, tylko zaplanowane wcześniej, tak jak rolnik planuje, że nie zetnie skraju pola.
Dzień, w którym coś się wydarzyło
Ten sam termin wraca w Dziejach:
A gdy nadszedł dzień Pięćdziesiątnicy, wszyscy byli jednomyślnie na tym samym miejscu. Nagle powstał odgłos z nieba, jakby uderzenie gwałtownego wiatru, i wypełnił cały dom, w którym siedzieli. Ukazały się im rozdzielone języki jakby z ognia, które spoczęły na każdym z nich. I wszyscy zostali napełnieni Duchem Świętym, i zaczęli mówić innymi językami, tak jak im Duch pozwalał mówić.
Dz 2,1-4
Tego dnia przyłączyło się około trzech tysięcy osób (Dz 2,41). Warto zestawić to z zapowiedzią Jeremiasza o prawie wypisanym na sercach (Jr 31,33) i przeczytać oba fragmenty na głos przy stole — to naturalna lektura na ten wieczór. Reszta należy do osobnych opracowań; tutaj wystarczy, że wiesz, co czytać.
Do przemyślenia
- Kiedy zaczynasz liczyć — i czy potrafisz wyjaśnić swój wybór bez podnoszenia głosu?
- Kogo z listy z Pwt 16 nie ma przy twoim stole, choć mógłby być?
- Co takiego robi z człowiekiem samo odliczanie pięćdziesięciu dni, czego nie zrobi sam dzień święta?
Zobacz też: Sabat · Szawuot (Pięćdziesiątnica) · Ofiara (korban) · Reszta (szear) — mniejszość, która ocaleje
