Postać z rodowodu pokolenia Judy, w wielu przekładach nazywana Heberem. Uwspółcześniona Biblia Gdańska zapisuje to imię jako Cheber. W tym rodowodzie występuje raz — jako „ojciec Soko”.
Gdzie występuje w Piśmie
Jego żona Jehudaja urodziła Jereda, ojca Gedora, Chebera, ojca Soko, i Jekutiela, ojca Zanoacha. To są synowie Bitii, córki faraona, którą pojął za żonę Mered.
1 Krn 4,18
Werset poprzedzający wprowadza rodzinę, o którą chodzi:
Synowie Ezry: Jeter, Mered, Efer i Jalon. A żona Mereda urodziła Miriama, Szammaja i Iszbacha, ojca Esztemoi.
1 Krn 4,17
Uwaga: imię Cheber nosi w Piśmie kilka różnych osób — m.in. syn Berii z pokolenia Aszera (Rdz 46,17) oraz Cheber Kenita, mąż Jael (Sdz 4,17). To inni ludzie. Ten z 1 Krn 4,18 należy do rodowodu Judy.
Co z tego wynika
Określenie „ojciec Soko” w rodowodach Kronik nie musi oznaczać ojcostwa w sensie biologicznym. W tych spisach zwrot ten regularnie wskazuje na założyciela lub głównego przedstawiciela rodu związanego z daną miejscowością — obok Chebera stoją przecież „ojciec Gedora” i „ojciec Zanoacha”, a wcześniej „ojciec Esztemoi”. Wszystkie te nazwy to znane miasta judzkie. Cheber wiąże więc pewien ród z konkretnym miejscem.
Drugi wniosek: werset jest tekstowo trudny. Wymienia dwie kobiety — „żonę Jehudaję” oraz Bitię, córkę faraona — i nie precyzuje jednoznacznie, która z nich jest matką których synów. Imię „Jehudaja” znaczy zresztą po hebrajsku „Judejka”, co dodatkowo komplikuje odczyt. To realna trudność tekstu, a nie coś, co da się rozstrzygnąć autorytatywnie. Uczciwiej powiedzieć, że werset dopuszcza więcej niż jedno odczytanie, niż wybrać jedno i przedstawić je jako pewne.
Czego nie wiemy
- Kto był jego matką. Werset tego nie rozstrzyga — patrz uwaga wyżej.
- Kiedy żył. Rodowód nie zawiera dat ani powiązań z wydarzeniami.
- Co robił. Nie przypisano mu żadnego czynu: ani budowy, ani wojny, ani urzędu.
- Czy „ojciec Soko” znaczy założyciel, czy protoplasta rodu. Zwrot jest w Kronikach standardowy, ale jego dokładny sens nie jest w tekście objaśniony.
- Czy miał potomstwo. Linia nie jest prowadzona dalej.
Opowieści o jego przywództwie, o kolonizacji Szefeli, o fortyfikacjach czy o roli w polityce Judy nie mają w Piśmie żadnego oparcia. Materiał to jedna pozycja w jednym wersecie rodowodu — i kilka realnych pytań, na które tekst nie odpowiada.
