Kim był Birsza
Birsza był królem Gomory w czasach Abrama. Pismo wymienia go z imienia raz — w wykazie pięciu królów, którzy zbuntowali się przeciw Kedorlaomerowi. Poza tym jednym wersetem jego imię nie pada nigdzie.
Gdzie występuje w Piśmie
Prowadzili wojnę z Berą, królem Sodomy, z Birszą, królem Gomory, z Szinabem, królem Admy, z Szemeberem, królem Seboim, i z królem miasta Beli, czyli Soaru.
Rdz 14,2
Tło konfliktu podaje kolejny werset:
Dwanaście lat służyli Kedorlaomerowi, a w trzynastym roku zbuntowali się.
Rdz 14,4
Bitwa skończyła się klęską:
A dolina Siddim była pełna dołów ze smołą. Gdy uciekali królowie Sodomy i Gomory, wpadli tam, a pozostali uciekli na górę.
Rdz 14,10
Co z tego wynika
Birsza należał do koalicji pięciu miast doliny Siddim, które przez dwanaście lat płaciły daninę Kedorlaomerowi i w trzynastym roku odmówiły posłuszeństwa. Karna wyprawa czterech królów rozbiła ich w polu, a zwycięzcy zabrali łupy, jeńców i Lota, bratanka Abrama — co uruchomiło dalszą część opowiadania.
Rola Birszy w tej relacji jest zbiorowa. Tekst opisuje działania „pięciu królów” jako grupy; imię Birszy pada tylko w wykazie. Po bitwie narracja mówi już wyłącznie o królu Sodomy, który wychodzi na spotkanie Abramowi (Rdz 14,17.21) — o królu Gomory nie ma ani słowa. Nie wiadomo więc, czy Birsza zginął w dołach ze smołą, czy uszedł z życiem: werset 10 mówi o królach Sodomy i Gomory zbiorczo, a król Sodomy pojawia się później żywy.
Czego nie wiemy
- Nie wiemy, co się z nim stało po bitwie — tekst go po prostu porzuca.
- Nie znamy jego pochodzenia, rodu ani długości panowania.
- Nie znamy znaczenia jego imienia. Proponowane etymologie są domysłem, a Pismo żadnej wykładni nie podaje.
- Tekst nie przypisuje mu ani jednej wypowiedzi, decyzji czy czynu osobno od pozostałych czterech królów.
- Pismo nie mówi, jaki był jego stosunek do Abrama, do Melchisedeka ani do wydarzeń opisanych w Rdz 18–19.
