Imię Arfaksad odnosi się w Piśmie do syna Sema, a więc wnuka Noego. Uwspółcześniona Biblia Gdańska zapisuje je w Starym Testamencie jako Arpachszad, a formę grecką „Arfaksad” ma jeden raz — w rodowodzie u Łukasza. Król Medów o tym imieniu, znany z Księgi Judyty, w kanonie Pisma nie występuje w ogóle.
Gdzie występuje w Piśmie
Pierwsza wzmianka to tablica narodów:
Synowie Sema: Elam, Assur, Arpachszad, Lud i Aram.
Rdz 10,22 (UBG)
Druga to rodowód z liczbami lat:
To są dzieje rodu Sema: Gdy Sem miał sto lat, spłodził Arpachszada, dwa lata po potopie. Po spłodzeniu Arpachszada Sem żył pięćset lat i spłodził synów i córki. Arpachszad żył trzydzieści pięć lat i spłodził Szelacha. Po spłodzeniu Szelacha Arpachszad żył czterysta trzy lata i spłodził synów i córki.
Rdz 11,10-13 (UBG)
To samo imię wraca w spisach 1 Krn 1,17.18.24 oraz — już po grecku — w rodowodzie Jeszui:
Syna Kainana, syna Arfaksada, syna Sema, syna Noego, syna Lamecha;
Łk 3,36 (UBG)
Skąd wziął się „król Medów”
Arfaksad jako władca Medów, budowniczy Ekbatany pokonany przez Nabuchodonozora, to postać Księgi Judyty. Tej księgi nie ma w kanonie hebrajskim ani w kanonie protestanckim i nie ma jej w UBG — nie znajdziemy tam o nim ani jednego zdania. Czy taki władca istniał i kim był, jest pytaniem do historyków, a nie do tekstu biblijnego. Artykuł, który przypisuje mu biblijną biografię, wprowadza czytelnika w błąd.
Co z tego wynika
Arpachszad jest w Piśmie ogniwem: łączy Sema z Szelachem, Eberem i dalej z Abrahamem. Cała treść, jaką o nim mamy, to jego miejsce w rodowodzie i trzy liczby — sto lat Sema, trzydzieści pięć lat do narodzin Szelacha, czterysta trzy lata potem.
Czego nie wiemy
- Nic o jego życiu — żadnego czynu, słowa, miejsca zamieszkania czy okoliczności śmierci.
- Kim była jego żona i ile miał dzieci — tekst wspomina tylko o „synach i córkach” bez imion, poza Szelachem.
- Dlaczego Łukasz umieszcza między Arfaksadem a Szelachem jeszcze Kainana — Rdz 11 w UBG tego ogniwa nie ma, a tekst nigdzie tej różnicy nie tłumaczy.
- Czy jego imię przetrwało w nazwie regionu — zestawienia z mezopotamską Arrapchą są propozycją badaczy, nie treścią Pisma.
