Aksa była córką Kaleba, syna Jefunnego. Pismo opowiada o niej jedną scenę — powtórzoną w dwóch księgach — i wymienia ją raz w rodowodzie.
Gdzie występuje w Piśmie
Pierwszy raz w Księdze Jozuego, przy podziale ziemi dla pokolenia Judy. Kaleb, po wypędzeniu synów Anaka z Hebronu, rusza na Debir:
I Kaleb powiedział: Kto pobije Kiriat-Sefer i zdobędzie je, temu dam swoją córkę Aksę za żonę.
Joz 15,16
I zdobył je Otniel, syn Kenaza, brata Kaleba; i dał mu swoją córkę Aksę za żonę.
Joz 15,17
A gdy ona przyszła do niego, namawiała go, aby prosił jej ojca o pole. Kiedy zsiadła z osła, Kaleb zapytał ją: Czego sobie życzysz?
Joz 15,18
A ona odpowiedziała: Daj mi błogosławieństwo; skoro dałeś mi ziemię południową, daj mi też źródła wód. I dał jej źródła górne i źródła dolne.
Joz 15,19
Ta sama scena wraca niemal słowo w słowo w Księdze Sędziów (Sdz 1,12-15), z takim zakończeniem:
A ona odpowiedziała: Daj mi błogosławieństwo. Skoro dałeś mi ziemię południową, daj mi też źródła wód. I Kaleb dał jej źródła górne i źródła dolne.
Sdz 1,15
Trzecie i ostatnie miejsce to rodowód w Kronikach:
Urodziła również Szaafa, ojca Madmanny, i Szewę, ojca Makbeny i Gibea. A córką Kaleba była Aksa.
1 Krn 2,49
Co z tego wynika
Aksa jest w tej scenie stroną aktywną. Najpierw namawia męża, by poprosił jej ojca o pole. Potem sama zsiada z osła i staje przed Kalebem — a tekst nie odnotowuje, żeby Otniel zdążył cokolwiek powiedzieć. Jej prośba jest konkretna i rzeczowa: dostała ziemię „południową”, czyli suchą, więc prosi o źródła wód, bez których taka ziemia niewiele znaczy. Kaleb daje jej źródła górne i dolne — więcej, niż prosiła.
To rzadki w Piśmie obraz kobiety, która negocjuje wielkość dziedzictwa i tę rozmowę wygrywa. Warto zauważyć, że narrator relacjonuje to bez komentarza oceniającego: nie chwali jej ani nie gani. Sam fakt, że scena została zapisana dwa razy, świadczy o jej znaczeniu dla tradycji Izraela.
Czego nie wiemy
- Ile miała lat i czy miała rodzeństwo poza tym, co można wyczytać z rodowodu.
- Czy miała dzieci — ani Jozue, ani Sędziowie, ani Kroniki nie wymieniają jej potomstwa.
- Jak potoczyło się jej małżeństwo z Otnielem, który później został wybawcą Izraela (Sdz 3,9-11).
- Gdzie dokładnie leżały „źródła górne i źródła dolne” (Joz 15,19).
- Kiedy i gdzie umarła.
Uwaga na rodowód: 1 Krn 2 prowadzi linię Kaleba, brata Jerachmeela, a Jozue mówi o Kalebie, synu Jefunnego. Kroniki nazywają Aksę „córką Kaleba” bez doprecyzowania, więc powiązanie obu miejsc jest naturalne, ale nie zostało w tekście wypowiedziane wprost.
Zobacz też: Debir · Otniel · Aksa — znaczenie imienia · Kaleb — znaczenie imienia · Jozue — znaczenie imienia
